تأکید ایران و ترکیه بر توسعه همکاریهای سینمایی و دانشگاهی
رئیس سازمان سینمایی در سفری به ترکیه ضمن سخنرانی در آیین گشایش سینمای ایران در جشنواره بینالمللی فیلم آنکارا با معاون وزیر فرهنگ و گردشگری ترکیه، رئیس دانشگاه موسیقی و هنرهای زیبای آنکارا دیدار و گفتگو کرد و از سازمان رادیو و تلویزیون دولتی ترکیه (TRT) نیز بازدید و با معاون این سازمان پیرامون همکاریهای مشترک در زمینه ساخت و تولید فیلم و انیمیشن به گفتگو نشست.
به گزارش سینماشهر به نقل از سازمان سینمایی، رئیس سازمان سینمایی در سفری به ترکیه ضمن ایراد سخنرانی در آیین گشایش سینمای ایران در جشنواره بینالمللی فیلم آنکارا با گوکحان یازکی، معاون وزیر فرهنگ و گردشگری ترکیه، گلچین یحیی کاچار، رئیس دانشگاه موسیقی و هنرهای زیبای آنکارا دیدار و گفتگو کرد و به همراه مجاهد اکر، معاون رئیس سازمان رادیو و تلویزیون دولتی ترکیه (TRT) از این سازمان بازدید و با مجاهد اکر، معاون این سازمان پیرامون همکاریهای مشترک در زمینه ساخت فیلم و انیمیشن به گفتگو نشست.
ایران و ترکیه کشورهایی با پیوندهای عمیق تاریخی و فرهنگی
فریدزاده در نخستین برنامهی سفر به ترکیه با حضور در جشنواره بینالمللی فیلم آنکارا در آیین گشایش روز سینمای ایران در سخنانی اظهار امیدواری کرد روزهای سینمای ایران فرصتی باشد تا نه بهعنوان همسایه که «همخانه» در کنار همزبانی همافقی و همدلی حاصل آید.
رئیس سازمان سینمایی با ابراز خرسندی از حضور در این مراسم و در این جمع گفت: در سرزمینی که پیوندهای عمیق تاریخی و فرهنگی دو کشور در طول قرنها، یکی از بسترهای مهم گفتوگو و همنشینی فرهنگها و تمدنها بوده است. ایران و ترکیه، فراتر از همسایگی جغرافیایی، در میراثی مشترک از شعر، حکمت، عرفان، هنر سهیم و «همخانه» اند.
وی ادامه داد: میراثی که شاید یکی از درخشانترین جلوههای آن در شخصیت و اندیشه مولانا جلالالدین بلخی تجلییافته است؛ شاعری با فکر و اندیشه خود جهانی از معنا آفرید که هیچ مرز جغرافیایی و زبانی قادر به تحدید آن نیست و همه شاعران و هنرمندان جهان ساکنان این وطناند؛ آنگونه شیخ بهایی شاعر و فیلسوف به زیبایی بیان میکند: این وطن، مصر و عراق و شام نیست/این وطن، شهریست کان را نام نیست.
سینما میتواند شهادت کودکان میناب و غزه را به یک همدلی جمعی بدل کند
فریدزاده با بیان اینکه این سخن یادآور آن است که آدمی در کنار تعلق به خاک و تاریخ خویش، به جهانی وسیعتر از همدلی و همسرنوشتی انسانی نیز تعلق دارد گفت: محرمحریم میشود/ پس زبان محرمی خود دیگرست/همدلی از همزبانی بهترست. از این بیت الغزل معرفت مولانا میتوان به یکی از ژرفترین قابلیتهای هنر سینما راه یافت.
معاون وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، سینما را هنری دانست که میتواند از همزبانی فراتر رود و امکان همدلی را فراهم سازد و ادامه داد: زبان تصویر، زبانی است که تجربه زیسته، رنجها، امیدها و آرزوها به اشتراک گذاشته میشود. شاید یکی از عمیقترین جلوههای این همدلی، در تجربه مشترک درد و رنج انسانی آشکار شود.
وی افزود: درد فقدان، برای پدر و مادری که فرزند خویش را ازدستدادهاند، تجربهای یگانه و بیجانشین است؛ اما هنگامیکه با فاجعهای انسانی، همچون شهادت کودکان بیگناه مدرسه میناب، یا رنج و شهادت کودکان بیگناه غزه مواجه میشویم، این درد میتواند از تجربهای فردی فراتر رود و به سرچشمه همدردی و همدلی جمعی بدل شود. در چنین لحظاتی، رنج دیگری، هرچند از سرزمینی دیگر و با زبانی متفاوت، برای ما بیگانه نمیماند.

مواجهه با فیلمی از سرزمینی دیگر، مجال تجربه جهان از افقی دیگر را ایجاد میکند
فریدزاده با بیان اینکه سینما میتواند به این رنج مشترک، چهره و روایت ببخشد گفت: و آنچه را در انبوه خبرها و آمارها به عدد تبدیلشده است، بار دیگر به تجربهای زنده و انسانی بازگرداند. سینما در کنار همدلی امکان همافقی فراهممی سازد. مواجهه با فیلمی از سرزمینی دیگر، مجالی ایجاد میکند تا جهان را از افق دیگری تجربه کنیم.
رئیس سازمان سینمایی ایران در ادامه با بیان اینکه هر ملتی در طول تاریخ، روایتهایی را با خود حمل میکند اظهار کرد: روایتی که صرفاً بیان گذشته نیست، بلکه بخشی از شیوه فهم آن ملت از خویشتن و جهان را شکل میدهند. اسطوره آنگونه که هانس بلومنبرگ، فیلسوف آلمانی، بیان میکند نباید به افسانهای متعلق به گذشته فروکاست شود؛ اسطوره یکی از شیوههایی است که انسان از رهگذر آن به جهان معنا میبخشد و با ناشناختهها و هراسهای هستی مواجه میشود.
شاهنامه جهانی از جوانمردی، خرد و آزادگی را معنا میکند
وی افزود: از این منظر میتوان گفت اسطوره، آینهگردان روح تاریخی یک ملت است؛ آینهای که در آن، یک فرهنگ نهفقط گذشته خویش، بلکه آرمانها، بیمها و امیدهای خود را بازمیشناسد. برای ما ایرانیان، شاهنامه فردوسی یکی از درخشانترین جلوههای چنین حافظهای است. در شاهنامه، با جهانی روبهرو هستیم که در آن خرد، دادگری، جوانمردی، مدارا و آزادگی، در کنار یکدیگر معنا مییابند.
رئیس سازمان سینمایی یکی از تأملبرانگیزترین جلوههای این جهان را داستان رستم و اسفندیار دانست و گفت: رستم، این پهلوان بزرگ فرهنگ ایرانی تا آنجا که میتواند راه گفتوگو، مدارا و پرهیز از رویارویی را برمیگزیند؛ اما هنگامیکه سخن از بند نهادن بر دست او به میان میآید، با همه نرمخویی و خویشتنداری، تن به خواری نمیدهد؛ و فردوسی این روح آزادی و آزادگی را در کلام رستم چنین جاودانه میکند: که گوید برو دست رستم ببند/ نبندد مرا دست چرخ بلند

وی افزود: این فقط سخن یک پهلوان نیست؛ پژواک تجربه تاریخی و فرهنگی ملتی است که در فرازوفرود روزگاران، با تکیهبر حافظه تاریخی و هویت فرهنگی خویش، کوشیده است آزادگی و آزادی خود را پاس بدارد. فرهنگ و تمدنی که درهای خود را به روی گفتوگو و همزیستی با دیگران میگشاید، اما گشودگی را با تسلیم و مدارا را با پذیرش تحقیر و بیعدالتی یکی نمیانگارد.
فریدزاده با تأکید بر این باور که گشودگی به روی دیگری و ایستادگی در پاسداشت کرامت خویش نه در تعارض، بلکه در پیوندی عمیق با یکدیگر قرار دارند گفت: سینما، با بازآفرینی این روایتها و تجربههای تاریخی، میتواند آنها را از محدوده یک سرزمین فراتر ببرد و به بخشی از گفتوگوی عمیق فرهنگی بدل سازد.
رئیس سازمان سینمایی در پایان با قدردانی از میزبانی وزارت فرهنگ و گردشگری ترکیه، برگزارکنندگان این روزهای سینما و همه هنرمندانی که در تحقق این رویداد نقش داشتهاند اظهار امیدواری کرد روزهای سینمای ایران در آنکارا، فرصتی باشد تا نه بهعنوان همسایه که «همخانه» در کنار همزبانی همافقی و همدلی حاصل آید از آن روی که: همدلی از همزبانی بهتر است.

گوکحان یازگی معاون فرهنگ و گردشگری جمهوری ترکیه هم در سخنانی با بیان اینکه باور دارم سینمای ترکیه و ایران داستانهای زیادی برای یکدیگر، تولید مشترک و روایت کردن برای جهان در اختیار دارند گفت: امیدوارم ارتباطاتی که به مناسبت جشنوارهها شکل میگیرد، تنها به نمایش متقابل فیلمها محدود نماند، بلکه به تولیدات مشترک، نگارش فیلمنامههای تازه، همکاری میان فیلمسازان جوان و مشارکتهای فرهنگی پایدار تبدیل شود.
پس از آیین گشایش رئیس سازمان سینمایی و معاون وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی ایران و معاون وزیر فرهنگ و گردشگری ترکیه، در نشستی زمینهها و ظرفیتهای گسترش همکاریهای سینمایی دو کشور، از جمله تولید مشترک، برگزاری رویدادهای سینمایی، تبادل تجربیات و تسهیل ارتباط میان سینماگران و فعالان این حوزه، مورد بحث و تبادلنظر قرار گرفت.
رائد فریدزاده در این نشست با اشاره به اشتراکات تاریخی، زبانی و فرهنگی ایران و ترکیه، روابط دو کشور را فراتر از مناسبات همسایگی توصیف کرد و با تأکید بر پیوندهای دیرینه میان مردم دو کشور، بر ضرورت بهرهگیری از این ظرفیتها برای تقویت همکاریهای فرهنگی و هنری تأکید کرد.
وی همچنین با اشاره به شرایط منطقه و جنگ تحمیلی ۱۲ روزه و رمضان علیه ایران، از به تعویق افتادن اجرای عملی برخی برنامههای مشترک سینمایی در ماههای گذشته سخن گفت و درعینحال تأکید کرد که فعالیتهای فرهنگی و سینمایی در ایران نهتنها متوقف نشده، بلکه با شور و اشتیاق بیشتری ادامه یافته است.

فریدزاده به برگزاری جشنوارههای سینمایی کشور، از جمله جشنواره بینالمللی فیلمهای کودکان و نوجوانان، اشاره کرد و گفت: در جریان این رویداد، روزانه بیش از هزار و ۶۰۰ تا هزار و ۷۰۰ کودک و نوجوان در یک مکان گرد هم میآمدند و به تماشای فیلم مینشستند؛ این اتفاق در شرایطی رقم خورد که شهر اصفهان نیز از جمله شهرهایی بود که در جریان جنگ آسیبهای قابلتوجهی دید.
رئیس سازمان سینمایی در ادامه با اشاره به گفتوگوهای انجامشده با طرف ترکیهای درباره حضور این کشور در جشنواره ملی فیلم فجر، پیشنهاد کرد ترکیه در دوره پیشرو بهعنوان میهمان ویژه این جشنواره حضور داشته باشد تا ضمن مرور آثار سینمایی دو کشور، زمینه گسترش مراودات و تعاملات سینمایی نیز فراهم شود.
وی تولید مشترک سینمایی، تبادل استاد و دانشجو، همکاری در زمینه فیلم کوتاه، ایجاد پلتفرمهای مشترک و توسعه تعاملات در صنعت انیمیشن را از دیگر زمینههای مستعد همکاری میان دو کشور برشمرد و با اشاره به مذاکرات انجامشده درباره تولیدات مشترک، پیشنهاد ایجاد صندوقی مشترک با همکاری بنیاد سینمایی فارابی و طرف ترکیهای برای حمایت از تولیدات مشترک سینمایی ایران و ترکیه را مطرح کرد.
توسعه ظرفیتهای سینمایی ایران و ترکیه
گوکحان یازکی، معاون وزیر فرهنگ و گردشگری ترکیه نیز با اشاره به پیشینه عمیق روابط فرهنگی ایران و ترکیه، اشتراکات دو کشور را محدود به زبان ندانست و بر نمود این پیوندها در عرصههای هنر و فرهنگ تأکید کرد.
وی با اشاره به برنامهریزی برای برگزاری هفته فیلم ایران در آنکارا، گفت: برگزاری برنامه نمایش فیلمهای ایرانی با حضور آثار کارگردانان در آنکارا، موجب خرسندی و مسرت ماست. برنامهریزی برای برگزاری این رویداد از سال گذشته انجام شده بود، اما حوادث و اتفاقات رخداده در ایران موجب به تعویق افتادن آن شد.
یازکی در ادامه با ابراز امیدواری نسبت به پایان حملات و خشونتهایی که مردم ایران با آن مواجه شدهاند، برای بازگشت آرامش و آسایش به مردم ایران و رهایی مردم ایران و فلسطین از رنج و ظلم ابراز امیدواری کرد.
وی همچنین سینما و هنر را دارای ظرفیت ارزشمندی برای بازتاب رویدادها و واقعیتهای انسانی در سطح جهان دانست و بر ضرورت استفاده از این ظرفیت در بسترها و پلتفرمهای مختلف تأکید کرد.
معاون وزیر فرهنگ و گردشگری ترکیه با اشاره به توانمندیها و تولیدات شاخص سینمای دو کشور، همکاریهای مشترک را زمینهساز خلق آثار ارزشمند و فاخر دانست و برگزاری رویدادهایی همچون هفتههای فیلم و جشنوارههای سینمایی، بهویژه در حوزه سینمای کودکان و نوجوانان را فرصتی مناسب برای تقویت ارتباطات فرهنگی و هنری ایران و ترکیه عنوان کرد.
وی همچنین با اشاره به تفاهمنامه همکاری سینمایی میان دو کشور که سال گذشته، پیش از آغاز جشنواره فیلم فجر و در جریان سفر هیاتی از مدیران سینمایی ترکیه به شیراز به امضا رسید، گفت: یکی از محورهای این تفاهمنامه، حضور متقابل دو کشور بهعنوان مهمان در رویدادهای سینمایی یکدیگر بود که در همین چارچوب، دو فیلم ایرانی در هفته فیلم آنکارا به نمایش درآمد و مجید مجیدی نیز بهعنوان داور در این رویداد حضور یافت. امیدواریم این برنامهها در سالهای آینده نیز بهصورت متقابل ادامه یابد.
یازکی تولید فیلمهای مشترک و فراهم کردن زمینه آشنایی و همکاری سینماگران و دستاندرکاران دو کشور را از دیگر محورهای مهم این تفاهمنامه برشمرد و ابراز امیدواری کرد گسترش پروژهها و فعالیتهای مشترک در حوزه سینما و دیگر رشتههای هنری، به تقویت پیوندهای فرهنگی دو کشور منجر شود.
تقویت ارتباطات سینمایی بین دو کشور
در این نشست همچنین موضوعاتی همچون برگزاری متقابل هفتههای فیلم ایران و ترکیه، فراهمسازی زمینه دیدار و تعامل تهیهکنندگان، سرمایهگذاران و فعالان صنعت سینما، توسعه تولیدات مشترک در حوزه فیلمهای بلند داستانی، مستند و انیمیشن و برگزاری نشستهای تخصصی میان فیلمسازان دو کشور مورد بحث و تبادلنظر قرار گرفت.
همچنین با اشاره به تجربههای موفق همکاریهای سینمایی گذشته، از جمله تولید آثار با مشارکت عوامل ایرانی و ترکیهای و نمایش فیلم «محمد رسولالله» ساخته مجید مجیدی در ترکیه، بر ظرفیتهای گسترده دو کشور برای توسعه همکاریهای بینالمللی تأکید شد.
نقش جشنوارههای سینمایی ایران، از جمله جشنواره بینالمللی فیلم فجر و جشنواره بینالمللی فیلمهای کودکان و نوجوانان، در تقویت ارتباطات سینمایی و حضور متقابل چهرههای شاخص سینمای دو کشور نیز موردتوجه قرار گرفت.
در پایان این نشست، طرفین بر آمادگی خود برای پیگیری توافقات، تسهیل همکاریها و فراهمکردن زمینه شکلگیری پروژههای مشترک سینمایی تأکید کردند.
تأکید ایران و ترکیه بر توسعه همکاریهای سینمایی و دانشگاهی
رئیس سازمان سینمایی در سومین برنامه خود در سفر به ترکیه در دیدار با گلچین یحیی کاچار رئیس دانشگاه موسیقی و هنرهای زیبای آنکارا، بر ضرورت توسعه همکاریهای سینمایی، دانشگاهی و پژوهشی میان ایران و ترکیه تأکید کرد.
در این دیدار که جمعی از مدیران سازمان سینمایی نیز حضور داشتند، فریدزاده با اشاره به ظرفیتهای همکاری ایران و ترکیه در حوزه سینما، نمایش فیلمهای ایرانی و برگزاری کارگاهها و ورکشاپهای تخصصی، بهویژه در زمینه سینمای مستند و فیلم کوتاه را از جمله زمینههای قابلپیگیری برای همکاری مشترک دانست و بر بهرهگیری از ظرفیت آثار مستند فیلمسازان ایرانی تأکید کرد.

وی همچنین با اشاره به فعالیتهای در دست پیگیری برای تأسیس یک مجله بینالمللی سینمایی با هدف دریافت نمایه اسکوپوس، توسعه همکاریهای علمی و پژوهشی در عرصه سینما را از دیگر زمینههای تعامل میان دو کشور برشمرد و تدوین و انتشار مقالات علمی مشترک و تعریف برنامههای پژوهشی مشترک را از ظرفیتهای این همکاریها عنوان کرد.
گلچین یحیی کاچار، رئیس دانشگاه موسیقی و هنرهای زیبای آنکارا نیز با تشریح ظرفیتهای آموزشی این دانشگاه در حوزه سینما و رسانه گفت: در این دانشگاه دو رشته مرتبط با رادیو و تلویزیون و سینما در مقطع کارشناسی ارائه میشود که با رویکردهای متفاوتی طراحی شدهاند؛ یکی از این رشتهها بیشتر بر جنبههای کاربردی و عملی و دیگری بر مباحث نظری و تئوریک تمرکز دارد.
وی با ابراز علاقهمندی به توسعه همکاریهای مشترک با ایران افزود: علاقهمندیم با نهادهای فرهنگی و مراکز دانشگاهی ایران وارد پروژههای مشترک شویم و زمینه اجرای برنامههای مشترک را فراهم کنیم. امیدوارم با گسترش تعاملات دانشگاهی و فرهنگی میان دو کشور، بتوانیم ظرفیتهای موجود را در مسیر همکاریهای عملی و مؤثر به کار بگیریم.
تقدیر از مواضع منصفانه و حرفهای TRT در پوشش جنگ ناعادلانه علیه ایران
آخرین برنامه رئیس سازمان سینمایی در این سفر نیز بازدید و دیدار با معاون رئیس سازمان رادیو و تلویزیون دولتی ترکیه (TRT )بود.
در این دیدار رائد فریدزاده با اشاره به ظرفیتهای گسترده همکاری میان ایران و ترکیه در حوزه سینما، بر ضرورت توسعه تعاملات مشترک و بهرهگیری از توانمندیهای دو کشور در زمینه تولیدات سینمایی تأکید کرد.
رئیس سازمان سینمایی ایران سینما و فرهنگ را از مهمترین زمینههای همکاری میان دو کشور عنوان کرد و گفت: با توجه به ظرفیتها و اشتراکات موجود، میتوان سطح تعاملات سینمایی ایران و ترکیه را ارتقا داد و همکاریهای مشترک را در مسیر مؤثرتری قرار داد. در این میان، توسعه ارتباط میان نهادهای سینمایی و مجموعههای تولیدی دو کشور میتواند نقش مهمی در شکلگیری همکاریهای مستمر و ثمربخش داشته باشد.
فریدزاده با اشاره به ضرورت گسترش همکاریها در حوزه تولیدات تصویری تصریح کرد: ظرفیتهای مشترک دو کشور صرفاً به تولید فیلم سینمایی محدود نمیشود و حوزههایی همچون انیمیشن و فیلم کوتاه و مستد نیز زمینههای مناسبی برای تعریف پروژههای مشترک به شمار میروند. ازاینرو، باید با بهرهگیری از تجربیات و توانمندیهای موجود، وقفه ایجادشده در برخی همکاریها را جبران و زمینه فعالیتهای گستردهتر را فراهم کرد.
وی با اشاره به زمینههای مشترک فرهنگی و محتوایی دو کشور، موضوعاتی همچون خانواده، مسائل اخلاقی و انسانی و سینمای کودک را از محورهای مناسب برای توسعه همکاریهای سینمایی و فرهنگی دانست.

فریدزاده در ادامه، ایجاد ارتباطی منسجم و مستمر میان نهادهای سینمایی و تولیدی ایران و ترکیه را ضروری دانست و بر لزوم طراحی سازوکارهای مشترک برای بررسی و حمایت از پروژههای سینمایی تأکید کرد.
رئیس سازمان سینمایی همچنین پیشنهاد داد با ایجاد یک کمیته مشترک، آثار پیشنهادی دو طرف، از جمله تولیدات معرفیشده از سوی بنیاد سینمایی فارابی، بررسی و زمینه حمایت از پروژههای واجد شرایط فراهم شود.
به گفته وی، استفاده از چنین سازوکاری میتواند با تسهیل فرایندهای اداری و کاهش بروکراسی، روند همکاریها را تسریع کند و زمینه حمایت مؤثرتر از تولیدات مشترک را فراهم آورد.
سینما؛ ظرفیت ارزشمند برای گسترش تعاملات میان دو کشور
مجاهد اکر، معاون رئیس سازمان رادیو و تلویزیون دولتی ترکیه (TRT) که مسئولیت شبکههای ۱ و ۲ و تولیدات داخلی و استودیوهای تولیدی را بر عهده دارد، نیز با تأکید بر اهمیت تداوم همکاریهای فرهنگی و رسانهای ایران و ترکیه، اشتراکات تاریخی و فرهنگی دو ملت را ظرفیتی ارزشمند برای گسترش تعاملات میان دو کشور دانست.
وی سینما و فرهنگ را از اولویتهای همکاری میان دو کشور عنوان کرد و افزود: تعامل میان سازمانهای فرهنگی و رسانهای ایران و ترکیه میتواند نقش مؤثری در تقویت ارتباط میان دو ملت ایفا کند. سینمای ایران از عمق و ظرفیتهای قابلتوجهی برخوردار است و سینمای ترکیه نیز جایگاه و توانمندیهای خاص خود را دارد؛ ازاینرو، دو کشور میتوانند با ارتقای سطح همکاریهای سازمانی، زمینه اجرای پروژههای مشترک سینمایی و حضور متقابل در رویدادهای سینمایی یکدیگر را فراهم کنند.
اکر با اشاره به تجربه همکاری مشترک در زمینه تولید یک فیلم سینمایی تصریح کرد: در چارچوب این همکاری، مقرر شده بود مبلغ یکمیلیون یورو برای حمایت از پروژهای اختصاص یابد، اما به دلایلی خارج از اراده طرفین، این پروژه به سرانجام نرسید. با این حال، علاقهمندیم همکاریهای سینمایی میان دو کشور در قالب پروژههای دیگر ادامه پیدا کند و زمینههای تازهای برای مشارکت مشترک فراهم شود.
معاون رئیس سازمان رادیو و تلویزیون دولتی ترکیه در بخش دیگری از سخنان خود، با اشاره به راهاندازی پلتفرمی با هدف حمایت از مفهوم خانواده و تولید محتوای خانوادهمحور اظهار کرد: این پلتفرم با هدف ارائه محتوایی متناسب با ارزشهای انسانی و خانوادگی و ایجاد فضایی متفاوت از جریانهای محتوایی خارجی شکلگرفته است. وی ابراز امیدواری کرد ایران و ترکیه بتوانند در زمینه تولید محتوا و عرضه آثار در این پلتفرم همکاری مشترکی داشته باشند.
پایان پیام